Παρασκευή, 10 Οκτωβρίου 2014

Κινηματογράφος και κλασική μουσική 48

alt

Ταινία του 1970 "οι εραστές της μουσικής" που αναφέρεται στη ζωή του Π.Ι.Τσαϊκόφσκυ. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο ο Ρίτσαρντ Τσαμπερλαιν ο οποίος είναι εξαιρετικός και ...ως πιανίστας. Από τα καλύτερα βιογραφικά έργα συνθέτη στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο ηθοποιός σχεδόν ταυτίζεται με τον ήρωα που αναπαριστά. Εχω να παρατηρήσω επίσης ότι η σκηνή που παίζει πιάνο (1ο κοντσέρτο, 8 λεπτό) είναι πάρα πολύ καλά γυρισμένη και ο πρωταγωνιστής ή έχει σπουδάσει πιάνο, ή το ντουμπλάρισμα είναι πολύ επαγγελματικό. Κρίμα που δεν τη βρήκα χωρίς Ρωσική μεταγλώτιση. Αξίζει


Δευτέρα, 29 Σεπτεμβρίου 2014

Κινηματογράφος και κλασική μουσική 47

alt

Ταινία που δεν θα μείνει και στην ιστορία του κινηματογράφου, αλλά το Σάββατο βράδυ που την είδατε για πρώτη φορά, ίσως και λόγω κάποιων απρόβλεπτων θορύβων στην κουζίνα, θα σας μείνει αξέχαστο. Ο Πέτερ Κούσινγκ (όχι Κάσινγκ) εξαιρετικός στο ρόλο ενός πυργοδεσπότη ο οποίος περιθάλπτει μία εξαίσια χυμώδη ξανθιά που χάνεται στις ομίχλες της εξοχής της Βικτωριανής Αγγλίας λόγω έλλειψης βενζίνης. Παρεπιπτόντως το μυστικό που κρύβεται επιμελώς στο κάστρο πιθανότατα θα πρεπε να δώσει στον ιδιοκτήτη και ένα εισιτήριο διαρκείας για ψυχιατρικό άσυλο, αλλά αυτό είναι άλλη συζήτηση.... Ο Κούσινγκ παίζει επίσης εξαιρετικό κλασικό βιολί και εντυπωσιάζει την πανέμορφη επισκέπτριά του. Ηταν η εποχή που μετρούσαν περισσότερο τα δάχτυλα και όχι οι κοιλιακοί στους άντρες! Στην ταινία λοιπόν ακούγονται 2-3 κλασικά έργα μεταξύ αυτών και η τοκάτα και φούγκα του Μπαχ ένα έργο που όταν το ακούσει ανθρώπινος εγκέφαλος του εντυπώνεται ακόμα κι αν είναι 2 ετών! Θεϊκή παρέμβαση ή ανθρώπινη ιδιοφυία? Δεν ξέρω....Τέλος, ακόμα δεν μπορώ να καταλάβω γιατί οι κάκοι στο σινεμά (αλλά όχι στη ζωή θέλω να πιστεύω) ακούνε συστηματικά κλασική μουσική και όχι ελαφρολαϊκά?...Απαντήσεις ευπρόσδεκτες!


Παρασκευή, 12 Σεπτεμβρίου 2014

Κινηματογράφος και κλασική μουσική 46

alt

Μεγαλειώδης ταινία του 1932 η οποία βγαίνει μερικά χρόνια μετά μετά τις ανασκαφές στην κοιλάδα των Βασιλέων από τον λόρδο Κάρναβον και την ανακάλυψη του τάφου του Τουταγχαμών. Ενα αληθινό ντελίριο Αιγυπτιολατρείας! Ο Μπορίς Καρλώφ (καμία σχέση με Ρώσο....Αγγλος ήταν, William Pratt) είναι η φοβερή και τρομερή μούμια η οποία κάνει τους θεατές της εποχής να κλείνουν τα μάτια τους στην εμφάνισή του. Η σκηνή της ανάστασης της μούμιας με το οξύ ψυχωσικό επεισόδιο του αρχαιολόγου εξαιρετική στην κυριολεξία!

Η μουσική των τίτλων από την λίμνη των κύκνων του Π.Τσαϊκόφσκυ. Ενας συνθέτης που δεν χρειάζεται συστάσεις νομίζω γιατί είναι αδιαμφισβήτητα ο μεγαλύτερος των Ρώσων συνθετών. Και αν δεν έφευγε κι αυτός γρήγορα, η Ευρωπαϊκή έντεχνη μουσική θα ήταν σε άλλο επίπεδο αισθητικής εξέλιξης.   


Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2014

Κινηματογράφος και κλασική μουσική 45

alt

Νεαρός θεατρικός συγγραφέας συναντά στην πρεμιέρα του πρώτου του έργου μία γηραιά κυρία η οποία του λέει το απλό και σαφές "έλα σε μένα". Αυτός, ρομαντική φυσιογνωμία, σπεύδει να μάθει περισσότερα για την άγνωστη επισκέπτρια και διαπιστώνει ότι πρόκειται για διάσημη ηθοποιό των αρχών του αιώνα. Προοδευτικά τον καταλαμβάνει μία εμμονή με την αναζήτηση της νεότητας της ηθοποιού και με ....αυτοϋπνωση ταξιδεύει στο χρόνο και τη συναντά νέα! (Κλασικά πρόκειται περί γκομενάρας φυσικά!). Ερωτεύονται ο ένας τον άλλο κάπου εκτός χρόνου και το πράγμα γίνεται σενάριο μίας αρκετά αξιόλογης κινηματογραφικής ταινίας που για soundtrack έχει...τι άλλο, ένα υπέροχο έργο του S.Rachmaninoff (Ραψωδία πάνω  σ ένα θέμα του Παγκανίνι). Εύκολη δουλειά....Και ταινία με τον Αλέκο Τζανετάκο να δεις με τέτοια μουσική, δακρύζεις εύκολα! Προτείνεται για κυρίες πολύ μετά την κλιμακτήριο οι οποίες κάνουν ιαματικά λουτρά στα λουτρά Αιδηψού και αναζητούν έναν τελευταίο έρωτα πριν την αυλαία!


Τετάρτη, 27 Αυγούστου 2014

Franz Schreker (1878 - 1934) - Ο ατυχής

alt
Franz Schreker (1878 - 1934) Αυστριακός συνθέτης και διευθυντής ορχήστρας στη σκιά του R. Strauss όπως και τόσοι άλλοι άτυχοι ιστορικά καλλιτέχνες που γεννιούνται μαζί με ιερά τέρατα. Το στυλ του όμως είναι μοναδικό γιατί εμπεριέχει πολλά διαφορετικά μουσικά ρεύματα όπως ο Ρομαντισμός (εμφανές, δεν το σχολιάζω), ο Νατουραλισμός (ακούτε τον αέρα?), ο Συμβολισμός (τελικά δεν είναι ο αέρας αλλά η πνοή ενός ανθρώπου), ο Ιμπρεσιονισμός (όλα αυτά είναι η φύση ασχέτως με το αν υπάρχετε ή όχι για να το σχολιάσετε) και ο Εξπρεσιονισμός (η ύλη απ την οποία είναι φτιαγμένα τα όνειρα). Εγώ πάντως θα προσέθετα και τη "Βαγκνερική κατάρα" (κάθε Γερμανόφωνος μουσικός την υφίσταται είτε το αντιλαμβάνεται είτε όχι). Πρότεινε ένα συνολικό έργο τέχνης κι αυτός, που το ονόμασε "ολοκληρωμένο μουσικό θέατρο". Πέθανε σχετικά νέος και διωκόμενος λόγω καταγωγής...Μία περίπτωση Γερμανού Σκαλκώτα...στο περιθώριο στην κυριολεξία...αλλα δεν θα ξεχαστεί όπως όλοι οι Μεγάλοι!


Κυριακή, 24 Αυγούστου 2014

Θρησκευτική μουσική

alt

Εργα που η οποιαδήποτε προσπάθεια τεχνικής ανάλυσης τους αποτυγχάνει γιατί σκοντάφτει στο "υπέρλογο" που βρίσκεται πίσω από την πρόθεση, τον ίδιο τον δημιουργό, αλλά και τον ακροατή που σχεδόν μυείται στο άκουσμά τους. Βασικό χαρακτηριστικό επίσης όλων των μεγάλων θρησκευτικών έργων ένας κοινός παρανομαστής όπως τον διατύπωσε ο Νίτσε: Αξία της θρησκευτικής πίστης (των Αρχαίων), ότι παραμέριζε διακριτικά και περιφερόταν χωρίς να εμποδίζει το φιλοσοφείν.


Δευτέρα, 30 Ιουνίου 2014

Τριστάνος και Ιζόλδη (ή αλλιώς φτιάξτε τα και με παντρεμμένη, αλλά να αξίζει...)

alt

Υμνος στον έρωτα, σ' αυτό το συναίσθημα που πολλές φορές (αν όχι όλες) οφείλει να το διακατέχει και η ομορφιά αλλά και η αγριότητα της φύσης καθ' εαυτής για να προσδιοριστεί ακόμα περισσότερο ότι της ανήκει και η δημιουργία και η ουσία και η όποια ...λογική της ύπαρξης του. Το συναίσθημα είναι απολύτως ίδιο (και η αγριότητά του όμως) είτε αφορά απλό άνθρωπο ή μεγάλο φιλόσοφο και δεν διαφέρουν οι συμπεριφορές των θνητών που ...μπερδεύονται σ' αυτό (μόνο η εκφάνσεις τους αλλάζουν....π.χ. μην περιμένετε ερωτική εξομολόγηση με μουσική Βάγκνερ στην Αγ. Βαρβάρα...μάλλον προς Παϊτέρη το βλέπω). Αλλά τελικά όλα είναι ίδια στην ουσία τους....

Το ερώτημα τώρα αν η δημιουργικότητα στον άνθρωπο (από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι την πραγμάτωση του έργου) είναι μεγαλύτερη στην επιβεβαίωση ή τη ματαίωση του συναισθήματος είναι πολύ δύσκολο να απαντηθεί. Το συγκεκριμμένο έργο έχει συλληφθεί την εποχή που ο Ριχάρδος Βάγκνερ τα "έχει" με μία παντρεμμένη πλούσια κυρία (τη Ματθίλδη Βέσεντογκ) η οποία μάλιστα τον κρατάει σε μία αριστοτεχνική απόσταση κρατώντας με μαεστρία και το γάμο της (αν και σίγουρα του 'κατσε κάποια στιγμή...χμμμμ συγγνώμη για τη γλαφυρότητα, μπορούσα να γράψω ενέδωσε αλλά το νόημα είναι ακριβώς ίδιο). Η όπερα συνελήφθη και ξεκίνησε να γράφεται όταν το ζευγαράκι ζούσε το μεγάλο έρωτά του, αλλά τελείωσε όταν η Frau Wesentock αποφάσισε να διακόψει την παράνομη σχέση της γιατί απλά ο γάμος της κινδύνευε και ένιωθε ότι κινδύνευε και αυτή και οι τραπεζικοί της λογαριασμοί. Η σύζυγος του Βάγκνερ (Μίνα) είχε μάλιστα κάνει την εμφάνισή της προσπαθώντας να διακόψει τη σχέση αυτή και είχε κάθε δίκιο η γυναίκα, διότι ο Χερ Βάγκνερ την είχε γράψει όπως και τις υποχρεώσεις του οίκου του (φαγητό το λένε και ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ). Ο συνθέτης μετά τη χυλόπιτα φεύγει για Βενετία και εκεί ολοκληρώνει την όπερα. Το συγκεκριμμένο απόσπασμα που αναρτώ αφορά την περίοδο αυτή η οποία παρά την κακή ψυχολογία της ερωτικής απογοήτευσης (και ποιος δεν την έχει νιώσει...) αποτέλεσε μία τεράστια στιγμή δημιουργίας και για τον ίδιο και για την ανθρωπότητα ολόκληρη. ΥΓ. Δεν μπορώ να γράφω για σπουδαία πράγματα με σοβαρό ύφος, ιδιαίτερα όταν αυτά "δικτυώνονται". Είναι όμως όντως πολύ σοβαρά...


Κυριακή, 22 Ιουνίου 2014

Ριχάρδος Βάγκνερ και η αναβίωση της Αρχαιας Ελληνικής Τραγωδίας

alt

 Η αρχαία Ελληνική τραγωδία πέθανε αιφνίδια στις αρχες του 4ου αιωνα π.Χ, αλλά οι ιερείς του Δελφικού Μαντείου διέβλεψαν ΄εγκαιρα πόσο αγρια είχε "χτυπηθεί" από την Απολλώνεια λογική και Σωκρατικη διαλεκτικη ερμηνεία των πάντων. Και όταν λέμε Τραγωδία εννοουμε στην πιο καθαρή μορφή της την τεχνη του Αισχυλου, γιατί οι μεταγενεστεροι Σοφοκλης και Ευριπίδης ηταν τόσο ανθρωπινοι που είχαν σχεδόν απωλεσει την εξω-λογικη υπερφυσικοτητα του Διονυσου. Ακομα όμως κι αν δεχτουμε οτι η τραγωδία λαθροβιουσε και στα χρόνια του τόσο αληθινα "ανθρωπινου" Ευριπίδη, σίγουρα πέθανε αμέσως μετα.

Ο Ριχάρδος Βαγκνερ ερχεται αιωνες μετα να αναβιωσει ενα νεκροζωντανο είδος και κατα την ταπεινη μου γνωμη τα καταφερε. Επιχειρηματα πολλα, αλλα η χαμενη προσωδια του Λογου των αρχαιων Ελληνων υφανθηκε και παλι πανω στην ομορφη μουσικη των Δραματων του. Η εσωτατη της Φυσεως σκεψη στη μουσικη Του.




Κυριακή, 8 Ιουνίου 2014

Δον Κιχώτης από τη Φιλαρμονική του Βερολίνου (7/6/2014)

alt

Χθες βράδυ άκουγα το συγκεκριμμένο από τη φιλαρμονική του Βερολίνου σε μία εξαιρετική βραδιά της (κάπως πληκτικό αυτό να το λέω συνέχεια αλλά έτσι είναι..). Σκεφτόμουν πως αυτό το έργο το είχα κάπως "παραμελήσει" σε σχέση με άλλα του συγκεκριμμένου ιερού τέρατος που ακούει στο όνομα Ριχάρδος Στράους (τι όνομα, τι επίθετο!). Ο Στράους είχε τα κλειδιά της εισόδου στον 20ο αιώνα. Μάζεψε ευλαβικά τη μέχρι τότε παράδοση και την εμπλούτισε με ό,τι πιο σύγχρονο. Μπορεί κανείς ορισμένες φορές να τον κατηγορήσει ως πολύπλοκο, πολυδιάστατο, κουραστικό αν θέλετε, αλλά ποτέ δεν θα αμφισβητήσει την αξία του. Ας δούμε τώρα 3 αποσπάσματα από το συγκεκριμμένο έργο. Στην αρχή από τις πρώτες νότες η παιδική ψυχή του Δον Κιχώτη περιγράφεται τέλεια με την αγνότητα, την αφέλειά και την εσωτερική νεανικότητα της (χρειάζεται να ακούει κανείς κλασική για να το καταλάβει?). Να πάω και λίγο αργότερα στο επεισόδιο με τους ανεμόμυλους? Αυτό ακούγεται στο 27 λεπτό. Βάλτε ένα παιδί δίπλα σας (που δεν το έχετε μολύνει με σαβουροειδή μουσική εννοείται) και ρωτήστε το τι ακούει: σίγουρα θα διακρίνει τον αέρα να περνάει ανάμεσα από τα φτερά των φανταστικών γιγάντων με τα ανεβοκατεβάσματα όλης της ορχήστρας με τα φλάουτα πιο πάνω να μιμούνται τον αέρα. Αφησα σκοπίμως τελευταίο το ερωτικό θέμα ή μάλλον το Ιπποτικό ερωτικό θέμα στο ιδιαίτερο μυαλό του Κιχώτη με τη Δόνα Δουλτσινέα (16 λεπτό). Επισημαίνω ότι ο ήρωας δεν αναζητούσε μία οποιαδήποτε περιπετειούλα με καμία Τασία από τα Βραχάτι αλλά το ιδεατό Πλατωνικό συναίσθημα με μία όμορφη πριγκήπισσα. Αν δείτε και τον επεξηγηματικό υπότιτλο του έργου λέγεται "Φανταστικές παραλλαγές πάνω σε έναν Ιππποτικό χαρακτήρα". Αφιερωμένο στους εξής ανθρώπους που στολίζουν την Ιπποτική μου "παράνοια" με τον τρόπο τους και τους ευχαριστώ που υπάρχουν: 1) George Pittas (αν ζει μετά το ατύχημα), 2) Θεόδωρος Πέππας (άλλο ιερό τέρας), 3) Eleftherios Levantis (αν ξύπνησε μετά το νέο κοκταίηλ βαρβιτουρικών που τα συνταγογράφησα ο ίδιος), 4) Aelia Pol (ή Ραλλιώ, που διαλέγει όποιο ρόλο θέλει σε οποιοδήποτε έπος Ιπποτικό ή μη!), 5) Rose Michaelides(την Αυτοκράτειρα, που λυπάμαι που δεν κατάφερα να τη δω αυτές τις μέρες στην Αθήνα) και 6) στην φίλη μου Konstantina Hatziagelakiπου αναγορεύτηκε ραδιοφωνικά (και πολύ εύστοχα) από τον Κυβερνήτη χθες ως "εικόνα με φως" και νομίζω πως δεν χωράει καμία αμφιβολία. Το είπε ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ!!!


Κυριακή, 2 Μαρτίου 2014

Georg Friedrich Haas ή αλλιώς avant garde

Οταν πέθαναν ο Λίγκετι, ο Σέλσι και ο Βαρέζ η Ευρωπαϊκή πρωτοπορία έχασε τους μύστες της. Ποιος θα μπορούσε πια να γράψει κάτι σπουδαίο για τη νύχτα, το εξωλογικό, το μυστήριο, την αόρατη ύπαρξη, τη συνάντηση της μουσικής με τη σύγχρονη φυσική. Εμειναν αρκετοί αλλά κάπως μικροί για να αντέξουν στη δοκιμασία που λέγεται ΤΕΧΝΗ για το ΣΗΜΕΡΑ, μη επαναλήψιμη και φυσικά όχι μαύρο για το μαύρο (σαν μόδα απλά). Ναι, τα χρώματα της μουσικής σήμερα είναι σκοτεινά και δεν αναμένω να βγει ήλιος τα επόμενα χρόνια όπως δεν αναμένω να αποκτήσει και πάλι η θάλασσα το παλιό γαλάζιο της και ο ουρανός τα πουλιά που έφυγαν για πάντα. Αν κάποτε συμβεί αυτό οι συνθέτες θα ξανανακαλύψουν τα χρώματα που χάθηκαν: το κίτρινο, το λευκό, το πορτοκαλλί, το γαλάζιο...Ο Haas είναι ο άνθρωπος που ενοποιεί όλον τον 20ο αιώνα σε ένα συμπερασματικό εφαλτήριο και προχωράει μπροστά όσο κανείς άλλος. Δεν γίνεται να κάνω κάποια περαιτέρω ανάλυση, αλλά νομίζω πως ο συνθέτης σε μία πρόταση δημιουργεί μουσική ΣΗΜΕΡΑ και έχει να παραδώσει σπουδαίο έργο και σε μας και τα παιδιά μας. Ρισκάρω τη θέση ότι θα αποτελέσει τον Στραβίνσκυ του 21ου αιώνα. Και αν όχι....δεν πειράζει, με έκανε να το ελπίζω.

alt

Powered by pathfinder blogs